{"id":3001,"date":"2014-01-24T11:14:16","date_gmt":"2014-01-24T10:14:16","guid":{"rendered":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/2014\/01\/24\/gender-w-bwa-czyli-jak-duzo-znaczy-za-malo\/"},"modified":"2014-01-24T11:14:16","modified_gmt":"2014-01-24T10:14:16","slug":"gender-w-bwa-czyli-jak-duzo-znaczy-za-malo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/gender-w-bwa-czyli-jak-duzo-znaczy-za-malo\/","title":{"rendered":"Gender w BWA, czyli jak \u201edu\u017co\u201d znaczy \u201eza ma\u0142o\u201d"},"content":{"rendered":"

Dwa dni temu napisa\u0142 do mnie kolega. Taki, co wstaje zim\u0105 o trzeciej w nocy i brodz\u0105c w \u015bniegu po kolana wchodzi do wkopanej w ziemi\u0119 budy, z kt\u00f3rej przy temperaturze minus 20 czatuje na wabione padlin\u0105 zwierz\u0119ta. Robi im zdj\u0119cia, by p\u00f3\u017aniej, wyleczywszy odmro\u017cenia i odwlekaj\u0105c proces o rozw\u00f3d z \u017con\u0105 pos\u0142a\u0107 je na konkursy i zdoby\u0107 uznanie. Tym razem nie pr\u00f3bowa\u0142 mnie jednak zach\u0119ci\u0107 do ci\u0105gni\u0119cia padni\u0119tych kot\u00f3w przez \u015bniegi p\u00f3l i o\u015bmiogodzinnego mro\u017cenia ty\u0142ka, ale do ponownego (pisa\u0142em o tym w pa\u017adzierniku) b\u0142\u0105dzenia w ciemno\u015bciach parkingu Biura Wystaw Artystycznych, zako\u0144czonego wystaw\u0105 portret\u00f3w Barbary Yoshidy. Kto to \u2013 nie wiedzia\u0142em, co zrobi\u0142a \u2013 nie widzia\u0142em. Da\u0142em si\u0119 nam\u00f3wi\u0107, w ko\u0144cu w BWA maj\u0105 ogrzewanie, nie musz\u0119 zak\u0142ada\u0107 kaleson, a r\u0105k nie pobrudz\u0119 koci\u0105 krwi\u0105. Poszed\u0142em.<\/span><\/p>\n

I tak szybko, jak si\u0119 tam znalaz\u0142em, chcia\u0142em stamt\u0105d wyj\u015b\u0107. Spotykani od parunastu lat znajomi byli ciekawsi ni\u017c zdj\u0119cia kobiet-artystek Yoshidy. Barbar\u0119 (akcent na pierwsze \u201ea\u201d, bo o artystce nowojorskiej mowa) dotkn\u0119\u0142o podobno w odleg\u0142ej przesz\u0142o\u015bci lat siedemdziesi\u0105tych XX wieku pytanie zadane przez prominentn\u0105, odpowiedniczk\u0119 Kazi Szczuki, feministk\u0119\u00a0Lind\u0119 Nochlin: \u201eDlaczego nie by\u0142o wielkich artystek?\u201d. Nie, \u017ce w og\u00f3le nie by\u0142o, ale \u017ce nikt ich nie malowa\u0142 i nie fotografowa\u0142, pozostawiaj\u0105c im kobiec\u0105 rol\u0119 natchnie\u0144 i obiekt\u00f3w artystycznej, m\u0119skiej czci.\u00a0\u00a0Barbara uzna\u0142a, \u017ce na wielkie znaki zapytania powinno odpowiada\u0107 si\u0119 wielkimi wykrzyknikami, najlepiej w liczbie osiemdziesi\u0119ciu i tyle te\u017c fotografii postanowi\u0142a pokaza\u0107. Poniewa\u017c Nochlin znana jest jedynie z tego pytania, Yoshida, udzielaj\u0105c na nie odpowiedzi, mog\u0142a przej\u015b\u0107 do historii fotografii tym jednym projektem. Rozpocz\u0119\u0142a go kiedy w Polsce pada\u0142 komunizm, a zako\u0144czy\u0142a gdy prezydencki samolot run\u0105\u0142 pod Smole\u0144skiem. Zbie\u017cno\u015b\u0107 wydarze\u0144 czy zaplanowane dzia\u0142anie? Je\u015bli odpowiedzieli\u015bcie sobie twierdz\u0105co na drug\u0105 tez\u0119 pytania, zadzwo\u0144cie do Macierewicza i Wikileaks. Taki bowiem Yoshida ma zwi\u0105zek z polsk\u0105 histori\u0105 jak jej fotografie z wciskan\u0105 przez kuratork\u0119 wystawy tematyk\u0105 gender.<\/span><\/p>\n

Nie, nie jestem mizoginem. Potrafi\u0119 dostrzec, nawet feministyczn\u0105 ide\u0119 i skuteczno\u015b\u0107 jej realizacji. Co wi\u0119cej, doceni\u0107 to i napisa\u0107 chwalebne haiku. Ale nie jestem te\u017c idiot\u0105, kt\u00f3remu zamyka si\u0119 powieki \u0142adnym u\u015bmiechem i ideologicznym be\u0142kotem w obronie tego, czego nie mo\u017cna broni\u0107, bo samo winno by\u0107 na ataki nie tyle krytyki, co pyta\u0144, odporne.<\/span><\/p>\n

Bo kiedy podchodzi si\u0119 do portretu psychologicznego, jakim stara\u0142a si\u0119 zapewne Barbara uczyni\u0107 swoje obrazy, umys\u0142 powinien zbudzi\u0107 si\u0119 z og\u0142upiaj\u0105cego, codziennego letargu i zadaj\u0105c pytania o to kim jest ten kto\u015b na zdj\u0119ciu, samodzielnie pr\u00f3bowa\u0107 znale\u017a\u0107 wynik. Osiemdziesi\u0105t obejrzanych twarzy i \u017cadnej odpowiedzi. Pomog\u0142y dopiero, wielko\u015bci eseju, podpisy. Ale co z tego, gdy czu\u0142em si\u0119 jakbym, b\u0119d\u0105c soko\u0142em dosta\u0142 lask\u0119 dla \u015blepca i psa przewodnika?<\/span><\/p>\n

Czym jest dobry portret psychologiczny? Pisa\u0142em o tym kt\u00f3rego\u015b razu, plik znajdziecie tutaj:\u00a0klik<\/a><\/span><\/span><\/p>\n

W zdj\u0119ciach Barbary widzia\u0142em rozpaczliwe poszukiwania sposobu portretowania, nie obcego takim klasykom jak Arnold Newman (popatrzcie chocia\u017cby na zdj\u0119cie Igora Strawinskiego\u00a0http:\/\/blog.ricecracker.net\/wp-content\/uploads\/2009\/07\/blog-6-arnold-newman.jpg<\/a><\/span>) czy Herb Ritts i Edward Steichen. Pozowanie w atelier, zdawa\u0142oby si\u0119 naturalnym \u015brodowisku artystek przewija\u0142o si\u0119 przez prawie wszystkie kadry. \u017badnego zaskoczenia, \u017cadnej historii, \u017cadnego zap\u0142onu w m\u00f3zgu odpalaj\u0105cego u ogl\u0105daj\u0105cego fajerwerki zadumy i to pomimo wielo\u015bci plam, b\u0119d\u0105cych rekwizytami w tle. W portrecie \u201edu\u017co\u201d znaczy \u201eza ma\u0142o\u201d a \u201ema\u0142o\u201d oznacza najcz\u0119\u015bciej \u201ew sam raz\u201d. Trzy linie u Newmana w portrecie Strawinskiego m\u00f3wi\u0105 g\u0142o\u015bniej ni\u017c szepcz\u0105ca niesk\u0142adnie ich setka za plecami Marilyn Minter Yoshidy. Je\u015bli odnie\u015b\u0107 oboje artyst\u00f3w do \u015bwiata samochod\u00f3w, ten pierwszy jest Alf\u0105 Romeo 4C, druga za\u015b \u2013 Lamborghini Veneno. Prostota, lekko\u015b\u0107 konstrukcji i wyrafinowanie kontra przegadana forma z instrukcj\u0105 obs\u0142ugi wielko\u015bci ksi\u0105\u017cki telefonicznej. Taka te\u017c jest i wystawa \u2013 wi\u0119cej w niej tekstu ni\u017c obrazu, wi\u0119cej ideologii ni\u017c materializmu, wi\u0119cej pyta\u0144 przy braku odpowiedzi.<\/span><\/p>\n

Istnieje jednak szansa, \u017ce Barbara odzyska sprawno\u015b\u0107 i zachwyci, chocia\u017cby Nowy Jork, czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c w\u0142o\u017conymi w usta kuratorki frazesami zamiast obrazami. Obecnie fotografuje ska\u0142y w \u015bwietle Ksi\u0119\u017cyca. Je\u015bli b\u0119dzie robi\u0142a to z tak\u0105 determinacj\u0105, jak m\u00f3j zabunkrowany w czatowni kolega, jestem pewien, \u017ce ani jedno s\u0142owo nie b\u0119dzie potrzebne do opisu zdj\u0119\u0107, o esejach wieszanych na \u015bcianach czy moim krytycznym tek\u015bcie nie wspominaj\u0105c.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dwa dni temu napisa\u0142 do mnie kolega. Taki, co wstaje zim\u0105 o trzeciej w nocy i brodz\u0105c w \u015bniegu po kolana wchodzi do wkopanej w ziemi\u0119 budy, z kt\u00f3rej przy temperaturze minus 20 czatuje na wabione padlin\u0105 zwierz\u0119ta. Robi im zdj\u0119cia, by p\u00f3\u017aniej, wyleczywszy odmro\u017cenia i odwlekaj\u0105c proces o rozw\u00f3d z \u017con\u0105 pos\u0142a\u0107 je na […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1903,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3001","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3001","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3001"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3001\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3001"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3001"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3001"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}