{"id":2932,"date":"2016-01-09T20:28:47","date_gmt":"2016-01-09T19:28:47","guid":{"rendered":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/2016\/01\/09\/kompendium-portretu-czesc-3-portret-artystyczny\/"},"modified":"2016-01-09T20:28:47","modified_gmt":"2016-01-09T19:28:47","slug":"kompendium-portretu-czesc-3-portret-artystyczny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/kompendium-portretu-czesc-3-portret-artystyczny\/","title":{"rendered":"Kompendium portretu. Cz\u0119\u015b\u0107 3 – Portret artystyczny"},"content":{"rendered":"

O najwy\u017cszej formie rozwoju fotografa \u015bwiadczy jego w\u0142asny styl. Staje si\u0119 on wtedy artyst\u0105. Czeladnik, poszukuj\u0105cy w\u0142asnego, oryginalnego j\u0119zyka opowiadania o \u015bwiecie przy pomocy obrazu przemienia si\u0119 w mistrza. By tak si\u0119 sta\u0142o potrzebuje przemian, kt\u00f3re dokonuj\u0105 si\u0119 na drodze rewolucji albo ewolucji.<\/strong> Innymi s\u0142owy: jego zmagania z odkrywaniem swego niepowtarzalnego \u201eja” s\u0105 w czasie kr\u00f3tsze b\u0105d\u017a d\u0142u\u017csze. Geniusze fotografii zdarzaj\u0105 si\u0119, lecz przewa\u017caj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 dochodzi do w\u0142asnego g\u0142osu drog\u0105 powolnych, konsekwentnych przeobra\u017ce\u0144.<\/span>
\nAby tak si\u0119 sta\u0142o, potrzebujesz Zygmunta Freuda a raczej tego, co wysnu\u0142 o strukturach osobowo\u015bci. To droga do poznania siebie a co za tym idzie, do stworzenia w\u0142asnego stylu. Id, ego i superego<\/strong> odgrywaj\u0105 w twoim \u017cyciu ogromn\u0105 rol\u0119. Ka\u017cda z tych sfer potrafi trzyma\u0107 ci\u0119 za gard\u0142o od pocz\u0105tku twej tw\u00f3rczo\u015bci a\u017c po jej schy\u0142ek. Zrozumienie ich mechanizm\u00f3w dzia\u0142ania i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania pozwoli ci na otwarcie b\u0105d\u017a poszerzenie twojego procesu tworzenia fotografii.<\/span>
\nNajwi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105 w \u017cyciu jest id<\/strong>. To ono, odpowiedzialne za natychmiastowe zaspokajanie potrzeb, wyra\u017ca w spos\u00f3b najmniej \u015bwiadomy bezwarunkowo twe istnienie. Id jest wydzieraj\u0105cym i bawi\u0105cym si\u0119 dzieciakiem, kt\u00f3rego nosi w sobie ka\u017cdy z nas. Po drugiej stronie barykady stoi superego<\/strong> odpowiedzialne za przyswojenie warto\u015bci kulturowych, idea\u0142\u00f3w i norm spo\u0142ecznych danej grupy, do kt\u00f3rej si\u0119 zaliczasz. To ono jest karc\u0105c\u0105 matk\u0105 ze \u015bcierk\u0105 nad twoj\u0105 g\u0142ow\u0105, nie pozwalaj\u0105c\u0105 zdj\u0105\u0107 majtek na skwerze pe\u0142nym ludzi. Po\u015brodku za\u015b panuje ego<\/strong> b\u0119d\u0105ce swoistym peda\u0142em hamulca i gazu jednocze\u015bnie, maj\u0105cym za zadanie sprosta\u0107 twoim wymaganiom i oczekiwaniom spo\u0142ecze\u0144stwa zarazem. Pop\u0119dy zostaj\u0105 dzi\u0119ki niemu najcz\u0119\u015bciej wyhamowane, zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia \u2014 wywindowane. Dzi\u0119ki ego nasze spo\u0142ecze\u0144stwo nie jest anarchistyczne i ludzie wci\u0105\u017c \u017cyj\u0105.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\"portret\"<\/span>
\nJak to teraz ma si\u0119 do fotografii artystycznej? Ot\u00f3\u017c kompletna odpowied\u017a ogranicza si\u0119 do stwierdzenia, \u017ce bycie artyst\u0105 to swobodna podr\u00f3\u017c mi\u0119dzy trzema strukturami osobowo\u015bci. Co wi\u0119cej, takie lawirowanie nie musi by\u0107 \u015bwiadome. Fotograf-artysta potrafi wy\u0142\u0105czy\u0107 w procesie tworzenia w\u0142asne my\u015blenie i odda\u0107 si\u0119 wp\u0142ywowi id, bo ono pe\u0142ni w tym rol\u0119 najistotniejsz\u0105. Artysta nie zastanawia si\u0119 najcz\u0119\u015bciej nad pomys\u0142em, nie my\u015bli dla samej czynno\u015bci my\u015blenia. Artysta nosi w sobie pomys\u0142, kt\u00f3ry odkrywa i realizuje. Potrafi, niczym chilijski ratownik dotrze\u0107 do najbardziej przepastnych, kopalnianych rejon\u00f3w w\u0142asnego \u201eja” i wyci\u0105gn\u0105\u0107 stamt\u0105d wizj\u0119 fotografii. Je\u015bli ty nie posiadasz tej zdolno\u015bci, to musisz my\u015ble\u0107. Ale im usilniej i cz\u0119\u015bciej b\u0119dziesz to robi\u0107, tym bardziej proces ten stanie si\u0119 nie\u015bwiadomy. Stanie si\u0119 to wtedy , kiedy przestaj\u0105c my\u015ble\u0107 o koncepcji zdj\u0119cia, pojawi si\u0119 ona nie wiadomo sk\u0105d, zaskakuj\u0105c ci\u0119 swoj\u0105 oryginalno\u015bci\u0105 i niezwyk\u0142o\u015bci\u0105. Takie te\u017c b\u0119dzie zdj\u0119cie, kt\u00f3re zrobisz.<\/span>
\n\"akt<\/span>
\nPortret artystyczny jest szczeg\u00f3lnym typem obrazowania cz\u0142owieka i stawiam go na r\u00f3wni z portretem psychologicznym. Czym wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 ten typ portretowania spo\u015br\u00f3d innych opisywanych przeze mnie wcze\u015bniej? W tworzeniu portretu artystycznego najwi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 pe\u0142nisz ty. Jeste\u015b si\u0142\u0105 sprawcz\u0105 wszystkiego, co p\u00f3\u017aniej znajdzie si\u0119 na zdj\u0119ciu. To ty zadecydujesz o by\u0107 albo nie by\u0107, takim albo innym makija\u017cu, ubiorze, uczesaniu, kolorze paznokci, o\u015bwietleniu, kadrze, rzecz jasna, osobie pozuj\u0105cej. Jeste\u015b odpowiedzialny za py\u0142ki traw, za papierki i liczb\u0119 rz\u0119s na oku modelki. Portret artystyczny to twoja wizja twojego ma\u0142ego \u015bwiata zakl\u0119tego w kadrze<\/strong>. Takie zdj\u0119cie nie ma wsp\u00f3\u0142autor\u00f3w. Decydujesz o wszystkim i osw\u00f3j si\u0119 z t\u0105 my\u015bl\u0105, bo to ciebie wynios\u0105 na o\u0142-tarze fotografii b\u0105d\u017a zlinczuj\u0105 pod p\u0142otem za to, co jest wyrazem twojego \u201eja”. Ba\u0107 si\u0119 wyra\u017ca\u0107 siebie? Nie przesadzaj.<\/span>
\nKiedy masz ju\u017c wizj\u0119 czy chocia\u017cby jej zacz\u0105tek, potrzebujesz przyst\u0105pi\u0107 do jej realizacji: poszukaj odpowiedniego miejsca, wyposa\u017c si\u0119 w odpowiedni sprz\u0119t, zapro\u015b do wsp\u00f3\u0142pracy odpowiednie osoby, kt\u00f3re pomog\u0105 ci j\u0105 urzeczywistni\u0107. Wszystko powinno by\u0107, by nie zapomnie\u0107 o niczym, spisane na kartce. Je\u015bli twoje zdj\u0119cie nie potrzebuje superprodukcji, a pomys\u0142y rodz\u0105 si\u0119 w twojej g\u0142owie szybko jak w centrali Google, operacja \u201ekartka” nie jest konieczna. Nie b\u0119dzie te\u017c konieczna wizualizacja przysz\u0142ego zdj\u0119cia rysowanego jak storyboard filmu z dok\u0142adnym opisem element\u00f3w maj\u0105cych znale\u017a\u0107 si\u0119 na nim. Je\u015bli jednak przy tworzeniu fotografii b\u0105d\u017a serii zdj\u0119\u0107 zaanga\u017cowanych jest kilka os\u00f3b, warto to zapisa\u0107, by pami\u0119ta\u0107 i narysowa\u0107 wymy\u015blony wcze\u015bniej kadr, aby wizja o\u017cy\u0142a nim w\u0142\u0105czysz pr\u0105d. Przy tworzeniu portretu artystycznego wa\u017cna jest konsekwencja. Niedojrzali fotograficy bardzo cz\u0119sto poddaj\u0105 si\u0119 w po\u0142owie drogi uzasadnieniom: \u201ebo tak nie wypada” albo \u201eco ludzie powiedz\u0105?”. Je\u015bli chcesz by\u0107 artyst\u0105 i taki portret stworzy\u0107, musisz by\u0107, cytuj\u0105c klasyka, jak bulterier, jak w\u015bciek\u0142y byk, ja k Tommy Lee Jones w \u201e\u015bciganym” i musisz \u201ei\u015b\u0107 na ca\u0142o\u015b\u0107”. Po\u0142owiczny sukces nie jest \u017cadnym sukcesem. Po takim zdj\u0119ciu pozostaje niesmak i \u017cal. Pami\u0119taj te\u017c, \u017ce kiedy przeholujesz i popadniesz w skrajno\u015b\u0107, mo\u017cesz ponie\u015b\u0107 powa\u017cne konsekwencje. Superego w postaci \u015brodk\u00f3w przymusu bezpo\u015bredniego pa\u0144stwa ma d\u0142ugie r\u0119ce.<\/span>
\nCzy portret artystyczny mo\u017ce nie by\u0107 oryginalny?<\/strong> Przyjmuj\u0105c, \u017ce ka\u017cde zdj\u0119cie jest inne, nawet te wykonywane klatka po klatce czemukolwiek nieo\u017cywionemu, na przyk\u0142ad sercu polityka, to nie. Nie o tak\u0105 niepowtarzalno\u015b\u0107 tu chodzi. Zdj\u0119cie artystyczne wyra\u017ca tw\u00f3rc\u0119 w sposobie widzenia osoby portretowanej i to powinno by\u0107 unikatowe. Je\u015bli do\u0142o\u017cysz do tego sw\u00f3j odnaleziony, b\u0105d\u017a wyrobiony po latach tu\u0142aczki mi\u0119dzy kopiowaniem kogo\u015b i staraniem postrzegania \u015bwiata na sw\u00f3j spos\u00f3b styl, oryginalny portret artystyczny b\u0119dzie kompletny.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\"portret<\/span>
\nDroga do stworzenia w\u0142asnego j\u0119zyka jest najcz\u0119\u015bciej d\u0142uga i wyboista. Przekona\u0142em si\u0119 o tym sam, kiedy lata temu, przekonany o odnalezieniu w\u0142asnego, niepowtarzalnego postrzegania \u015bwiata pojecha\u0142em do znanej uczelni i us\u0142ysza\u0142em, \u017ce moje prace to kopia stylu Petera Lindbergha. By stworzy\u0107 w\u0142asny zapis rzeczywisto\u015bci musisz robi\u0107 zdj\u0119cia. Tak d\u0142ugo i cz\u0119sto patrze\u0107 na \u015bwiat i ludzi, kt\u00f3rych si\u0119 portretuje, a\u017c w\u0142asne postrzeganie stanie si\u0119 oryginalne i rozpoznawalne w\u015br\u00f3d zalewaj\u0105cych ci\u0119 dzi\u015b mas fotografii. Nieodzowny jest te\u017c wgl\u0105d w siebie, dowiedzenie si\u0119 o sobie wi\u0119cej, ws\u0142uchanie si\u0119 w cichutkie postukiwania w przepastnej kopalni w\u0142asnego \u201eja”.<\/span><\/p>\n

Pawe\u0142 Staszak<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O najwy\u017cszej formie rozwoju fotografa \u015bwiadczy jego w\u0142asny styl. Staje si\u0119 on wtedy artyst\u0105. Czeladnik, poszukuj\u0105cy w\u0142asnego, oryginalnego j\u0119zyka opowiadania o \u015bwiecie przy pomocy obrazu przemienia si\u0119 w mistrza. By tak si\u0119 sta\u0142o potrzebuje przemian, kt\u00f3re dokonuj\u0105 si\u0119 na drodze rewolucji albo ewolucji. Innymi s\u0142owy: jego zmagania z odkrywaniem swego niepowtarzalnego \u201eja” s\u0105 w czasie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":680,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,1],"tags":[19,4,26,5,3,32,6],"class_list":["post-2932","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly","category-bez-kategorii","tag-blog-fotograficzny","tag-fotograf-olsztyn","tag-fotografia-olsztyn","tag-pawel-staszak","tag-plan-f","tag-portret-artystyczny","tag-zaplanuj-fotografie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2932","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2932"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2932\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/680"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}