{"id":2928,"date":"2016-01-04T21:01:55","date_gmt":"2016-01-04T20:01:55","guid":{"rendered":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/2016\/01\/04\/portret-naturalny-i-pozowany\/"},"modified":"2016-01-04T21:01:55","modified_gmt":"2016-01-04T20:01:55","slug":"portret-naturalny-i-pozowany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/portret-naturalny-i-pozowany\/","title":{"rendered":"Kompendium portretu. Cz\u0119\u015b\u0107 1 – Portret naturalny i pozowany"},"content":{"rendered":"

Od pocz\u0105tku istnienia fotografii ludzka twarz i sylwetka s\u0105 fotografowane w r\u00f3\u017cnych uj\u0119ciach. Dzi\u015b, w czasach segregacji, temat portretu ujmowany jest szczeg\u00f3\u0142owiej, w siedem typ\u00f3w: naturalny, pozowany, plenerowy, studyjny, artystyczny, reporterski oraz psychologiczny.<\/strong><\/span><\/h1>\n

Oczywi\u015bcie czysto\u015b\u0107 rasowa portretu nie jest bezdyskusyjna: reporterski mo\u017ce by\u0107 naturalnym po cz\u0119\u015bci, artystyczny-plenerowym i tak dalej. Omawiane rozr\u00f3\u017cnienie s\u0142u\u017cy\u0107 ma przede wszystkim dok\u0142adnemu na\u015bwietleniu tematyki. Dzi\u015b zajmiemy si\u0119 portretami naturalnym i pozowanym<\/strong>.<\/span>
\nWi\u0119kszo\u015b\u0107 powstaj\u0105cych na \u015bwiecie fotografii portretowych to uj\u0119cia naturalne. Przoduj\u0105 w tym fotoamatorzy, kt\u00f3rzy w fotografii nie znacz\u0105 wcale \u201egorsi ni\u017c profesjonali\u015bci\u201d. W ko\u0144cu to oni ju\u017c na pocz\u0105tku XX wieku byli prawdziwymi artystami tworz\u0105cymi nowatorsk\u0105 sztuk\u0119 dalek\u0105 od pretensjonalnych, wzorowanych na malarstwie zdj\u0119\u0107 tak zwanych mistrz\u00f3w (czytaj: profesjonalist\u00f3w). Dzi\u015b, kiedy trudno stworzy\u0107 co\u015b oryginalnego, ka\u017cdy amator fotografii jest potencjalnym i po\u017c\u0105danym Newmanem, Giera\u0142towskim, Cartier-Bressonem czy LaChapellem. Dobrze jest w to uwierzy\u0107. W przeciwnym wypadku najlepiej od razu porzuci\u0107 to zaj\u0119cie i zaprenumerowa\u0107 kwartalnik kynologiczny.<\/span>
\nPortret naturalny<\/strong>, obok pozowanego, ma tradycj\u0119 najd\u0142u\u017csz\u0105. Fotografuj\u0105cy od zawsze robili zdj\u0119cia najbli\u017cszym: \u017conie, matce, kochance, ojcu, dzieciom i przewa\u017cnie by\u0142 to niepozowany zapis ich naturalno\u015bci \u2013 czego\u015b, co w nich niewymuszone, niewyre\u017cyserowane, nie uknute. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce portret naturalny jest bezpo\u015brednim przeciwie\u0144stwem pozowanego. Je\u015bli pomy\u015bli si\u0119 o \u201enaturalnym kolorze w\u0142os\u00f3w\u201d, \u201enaturalnym mydle\u201d czy \u201eolejku naturalnym\u201d wiedzie\u0107 si\u0119 b\u0119dzie, z jakim typem fotografii cz\u0142owieka ma si\u0119 do czynienia.<\/span>
\n\"portret
\nPortret naturalny jest modny szczeg\u00f3lnie dzi\u015b w ekologicznej erze dbania o nie testowane na zwierz\u0119tach kremy, naturaln\u0105, wydobywan\u0105 z czterysta siedemdziesi\u0105tego drugiego metra pod powierzchni\u0105 ziemi wod\u0119, nowe, zdrowsze filtry do ustnika papierosa czy tak zwan\u0105 humanitarn\u0105 \u015bmier\u0107 w\u0119dliny. \u201eNaturalny\u201d znaczy w reklamie tyle, co \u201eekologiczny\u201d albo \u201ezdrowy\u201d. Takie wra\u017cenie musz\u0105 oddawa\u0107 w\u0142a\u015bnie modele i elementy reklamy na zdj\u0119ciach: czysta, \u015bwie\u017ca, niezm\u0105cona ponad miar\u0119 makija\u017cem cera modelki g\u0142askana strumieniem wody, od\u015bwie\u017cona ma\u0142ym dymkiem z papierosa ledwo co pe\u0142noletnia panna czy ekologiczny obrus ubarwiony l\u015bni\u0105c\u0105 such\u0105 Krakowsk\u0105 z t\u0142em w g\u00f3ry, las albo w radosn\u0105 modelk\u0119.<\/span>
\nRzecz jasna portret naturalny nie pracuje wy\u0142\u0105cznie na potrzeby reklamy. Jest przede wszystkim zapisem jestestwa cz\u0142owieka w jego czystej, niezaburzonej przepychem formy postaci. To szlachetne uciele\u015bnienie prawdziwej istoty ludzkiej w dw\u00f3ch wymiarach.<\/span>
\nJak stworzy\u0107 taki portret?<\/strong> Mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119, \u017ce to rzecz banalna, bo przecie\u017c wystarczy sfotografowa\u0107 w naturalnym \u015brodowisku pracy, zabawy, odpoczynku dowolnie wybran\u0105 posta\u0107 z otoczenia, ale uj\u0119cie takie prostym nie jest, bo wymaga wsp\u00f3\u0142pracy osoby portretowanej. To nie fotografia sensu stricte reporterska, cho\u0107 i z tym typem ma wsp\u00f3lny proces rejestracji; tyle, \u017ce w o wiele mniejszym stopniu. Tu bowiem osoba portretowana wie o znajduj\u0105cym si\u0119 blisko fotografie oraz aparacie i \u015bwiadomie zgadza si\u0119 na ich obecno\u015b\u0107. BIERZE WSP\u00d3\u0141ODPOWIEDZIALNO\u015a\u0106 ZA EFEKT KO\u0143COWY.<\/strong> Podobnie jak w ka\u017cdym typie portretu, pr\u00f3cz reporterskiego, bo tam ca\u0142\u0105 win\u0119 za nieudane uj\u0119cie zwala si\u0119 na wciskaj\u0105cego spust migawki.<\/span>
\n\u015awiadomo\u015b\u0107 modela to nie wszystko. W kreacji jego naturalnego uj\u0119cia powinna ona gra\u0107 rol\u0119 pierwszoplanow\u0105, ale nie niepodzieln\u0105. Obok niej r\u00f3wnie wa\u017cna jest umiej\u0119tno\u015b\u0107 pary fotograf-model do stworzenia klimatu nie pozowanych scen, wypracowanych uk\u0142ad\u00f3w cia\u0142a, wyrafinowanej mimiki. W portrecie naturalnym czuje si\u0119 lekko\u015b\u0107, subtelno\u015b\u0107, jedwabne po\u0142\u0105czenie \u015bwiadomo\u015bci wykonywanej fotografii z nut\u0105 intymnej chwili nie zm\u0105conej istnieniem stresogennego czynnika – aparatu.\u00a0 Dlatego te\u017c portret naturalny w swej ostatecznej formie jest lekkostrawny dla ogl\u0105daj\u0105cego. Rzecz jasna, bo i o tym trzeba wspomnie\u0107, niebagateln\u0105 rol\u0119 w tworzeniu tego dietetycznego obrazu pe\u0142ni r\u00f3wnie\u017c stylizacja. Skoro to portret naturalny to i ona powinna by\u0107 nienachalna, a czasem po prostu\u2026\u017cadna. Ma by\u0107 jedynie przydatnym dodatkiem w stworzeniu portretu jeszcze bardziej naturalnego, odpowiadaj\u0105cemu otoczeniu b\u0105d\u017a sytuacji, w jakiej jest on robiony. Je\u015bli to zdj\u0119cie, dajmy na przyk\u0142ad \u201e\u015bniadaniowe\u201d, czyli poranne, modelka mo\u017ce mie\u0107 lekko zmoczone w\u0142osy sugeruj\u0105ce, \u017ce dopiero wysz\u0142a spod prysznica, lekk\u0105 koszulk\u0119, brak makija\u017cu i sugeruj\u0105ce por\u0119 dnia i czynno\u015b\u0107 rekwizyty; byle nie w nadmiarze.<\/span>
\n\"portret<\/a><\/span>
\nTo samo tyczy si\u0119 zdj\u0119cia w planie zaw\u0119\u017conym bez rekwizyt\u00f3w: twarz powinna by\u0107 poprawnie o\u015bwietlona, bez nachalnego makija\u017cu i stylizacji wskazuj\u0105cej na artystyczne dzia\u0142anie fotografa. Powinna sprawia\u0107 wra\u017cenie\u2026naturalnej. Takiego portretu nie musimy robi\u0107 tylko \u0142adnej, fotogenicznej modelce. R\u00f3wnie dobrze do tego typu zdj\u0119cia nadawa\u0142 b\u0119dzie si\u0119 pan spod sklepu z tanim winem.<\/span>
\nW przypadku portretu pozowanego<\/strong> osoba portretowana zmienia si\u0119: przyjmuje dowolnie wypracowan\u0105, czasami nienaturaln\u0105 w u\u0142o\u017ceniu cia\u0142a POZ\u0118<\/strong>.<\/span>
\nPoza to demonstracja. \u015awiadome i bezpo\u015brednie zaakcentowanie cia\u0142em, ale r\u00f3wnie\u017c mimik\u0105\u2026 W\u0142a\u015bnie: czego? A dok\u0142adniej: w jakim celu?<\/span>
\nPortret pozowany jest najbardziej rozpowszechniony w fotografii profesjonalnej i rzemie\u015blniczej. Ka\u017cde zdj\u0119cie legitymacyjne jest jego przyk\u0142adem \u2013 osoba przyjmuje odpowiedni\u0105 poz\u0119 wymagan\u0105 do poprawnego odtworzenia jej fizjonomii. Noga oparta na krzese\u0142ku i r\u0119ka na podbr\u00f3dku \u2013 tak rozpowszechnione w latach 80-tych XX wieku, oraz nienaturalnie powyginane cia\u0142a modelek lat 90-tych XX wieku i wsp\u00f3\u0142czesnych s\u0105 fotografiami pozowanymi. Wszystko to s\u0142u\u017cy po pierwsze podkre\u015bleniu, \u017ce osoba portretowana absolutnie \u015bwiadomie, czasem nachalnie b\u0105d\u017a dostojnie do\u015bwiadcza aktu fotografowania. Po drugie, co szczeg\u00f3lnie widoczne dzisiaj, poza s\u0142u\u017cy w fotografii modowej akcentowaniu reklamowanego produktu, a artystom powyginane, poskr\u0119cane cia\u0142a modelek \u2013 ich tw\u00f3rczym ambicjom tworzenia nowej formy. Aby dobitnie uzmys\u0142owi\u0107 sobie znaczenie pozy w tego typu tw\u00f3rczo\u015bci polecam film \u201ePi\u0119kna z\u0142o\u015bnica\u201d Jacques\u2019a Rivette<\/a>\u2019a z Emmanuelle B\u00e9art. Co prawda modelka pozuje tam do obrazu, ale nie ma to wi\u0119kszego znaczenia dla zrozumienia sedna tematu.<\/span>
\n\"portret<\/a><\/span>
\nPortretowi pozowanemu brakuje ju\u017c tej lekko\u015bci, kt\u00f3r\u0105 w\u0142ada naturalny. Odbiorca wyczuwa, \u017ce model uwik\u0142any jest w spisek maj\u0105cy na celu zdynamizowanie obrazu, wprowadzenie znak\u00f3w zapytania: po co i jak?<\/span>
\nPoza s\u0142u\u017cy celowej ekspresji, bardzo cz\u0119sto wskazaniu linii albo fragmentu cia\u0142a, elementu nieo\u017cywionego na zdj\u0119ciu i emocji, jak\u0105 prze\u017cywa w spos\u00f3b fa\u0142szywy (sic!) modelka. Podnosi cz\u0119sto fotografi\u0119 do rangi sztuki, czyli tworzenia dla samego aktu tworzenia. Dlatego poza mo\u017ce nie wyra\u017ca\u0107 niczego poza samym faktem swojego istnienia. Podniesiona r\u0119ka z wygi\u0119t\u0105 w jakikolwiek spos\u00f3b d\u0142oni\u0105 nie musi oznacza\u0107 czegokolwiek. Mo\u017ce by\u0107 jedynie czystym, artystycznym zapisem irracjonalnego pomys\u0142u artysty-fotografa.<\/span>
\nObydwa om\u00f3wione typy portretu, jak przekonuje mnie do\u015bwiadczenie, bywaj\u0105 najtrudniejszym zadaniem, z jakim przychodzi si\u0119 mierzy\u0107. \u0141atwiej ju\u017c zbudowa\u0107 obraz psychologiczny czy reporterski ni\u017c naturalny. Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce by\u0107 naturalnym i bez w\u0142asnych ogranicze\u0144 naturalno\u015b\u0107 sfotografowa\u0107 jest po prostu trudno. Wymy\u015bli\u0107 oryginaln\u0105 poz\u0119 \u2013 r\u00f3wnie\u017c. C\u00f3\u017c, mo\u017ce w plenerze p\u00f3jdzie \u0142atwiej. O tym \u2013 w kolejnej cz\u0119\u015bci.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Pawe\u0142 Staszak<\/span><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od pocz\u0105tku istnienia fotografii ludzka twarz i sylwetka s\u0105 fotografowane w r\u00f3\u017cnych uj\u0119ciach. Dzi\u015b, w czasach segregacji, temat portretu ujmowany jest szczeg\u00f3\u0142owiej, w siedem typ\u00f3w: naturalny, pozowany, plenerowy, studyjny, artystyczny, reporterski oraz psychologiczny. Oczywi\u015bcie czysto\u015b\u0107 rasowa portretu nie jest bezdyskusyjna: reporterski mo\u017ce by\u0107 naturalnym po cz\u0119\u015bci, artystyczny-plenerowym i tak dalej. Omawiane rozr\u00f3\u017cnienie s\u0142u\u017cy\u0107 ma przede […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":679,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,1],"tags":[19,4,5,3,17,6,18],"class_list":["post-2928","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly","category-bez-kategorii","tag-blog-fotograficzny","tag-fotograf-olsztyn","tag-pawel-staszak","tag-plan-f","tag-portret-naturalny-i-pozowany","tag-zaplanuj-fotografie","tag-zdjecia-olsztyn"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2928","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2928"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2928\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/679"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2928"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2928"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/planf.pl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2928"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}